Allergietesten

Diagnose van atopie

De diagnose ‘atopie’ is een klinische diagnose. Dat betekent dat we de diagnose stellen zónder laboratoriumtesten. De dermatologen van het Medisch Centrum voor dieren hebben een artikel geschreven over het stellen van de diagnose en allergietesten. Daarin schrijven zij o.a. “Allergietesten zijn dus niet bedoeld om de diagnose atopie te stellen of te bevestigen“. 

Hoe stellen we dan wel de diagnose?

  1. Door andere mogelijke oorzaken uit te sluiten
  2. Het dier heeft passende klinische symptomen (zie ook de Atopie Quiz)

Door een stappenplan te volgen, kunnen we andere mogelijke aandoeningen uitsluiten. Bij een omgevingsallergie is er iets in de omgeving waar het dier op reageert. Door middel van allergietesten kunnen we in kaart brengen welke allergenen een rol kunnen spelen. 

Allergietesten

Er bestaan twee soorten allergietesten waar dierenartsen en dermatologen gebruik van maken. De meest gebruikte is de serumtest. Dat is een bloedonderzoek waarbij de aanwezigheid van antilichamen aangetoond wordt. Een positieve uitslag betekent dus niet perse dat het dier dan ook allergisch is voor dat stofje. Een positieve waarde geeft aan dat het dier in aanraking is gekomen met dat stofje en hier antilichamen tegen heeft gemaakt. 
Helaas is deze test dus niet geschikt om de diagnose mee te stellen. Er zijn namelijk ook veel gezonde honden met een positieve uitslag. 

Een andere allergietest is de huidtest (intradermale test). Bij deze test worden de stofjes in de huid toegediend (per injectie) en wordt de reactie van de huid (zwelling, roodheid) beoordeeld. Er zijn maar weinig dierenartsen die de huidtest uitvoeren. 

Betrouwbaarheid

Er zijn diverse laboratoria die serumtesten aanbieden, zij maken niet allemaal gebruik van dezelfde manier van testen. Elke test wordt beoordeeld o.b.v. sensitiviteit en specificiteit. Deze eigenschappen vertellen ons hoe groot de kans is dat een positieve test betekent dat het dier ziek is en een negatieve test betekent dat het dier gezond is. 

De ene test is betrouwbaarder dan de andere test. De meest gebruikte serumtesten zijn van Artuvetrin en Idexx. Artuvetrin is ook de leverancier van de materialen voor de huidtest. De huidtest is betrouwbaar mits deze correct wordt uitgevoerd. De betrouwbaarheid van de uitslag is ook gerelateerd aan de ervaring van degene die de test uitvoert. Dermatologen (dierenarts-specialisten) doen deze test wekelijks en vaak al jarenlang. Bij hen weet je zeker dat je een betrouwbare test krijgt. 

Andere allergietesten

Naast het bloedonderzoek bij de dierenarts of de huidtest bij de dermatoloog, worden er ook andere testen aangeboden. Deze hebben doorgaans een ander prijskaartje, dat maakt deze testen erg aantrekkelijk voor veel mensen. Echter zijn deze testen alles behalve betrouwbaar ! 

Het is ontzettend aanlokkelijk om een haarplukje of speekselmonster op te sturen. Voor een relatief klein bedrag heb je dan een uitslag of diagnose. Wereldwijd worden er jammer genoeg veel van dergelijke testen aangeboden. Zelfs bol.com en Groupon bieden allergietesten aan. Dermatologen en onderzoekers hebben in meerdere wetenschappelijke onderzoeken aangetoond dat deze testen NIET betrouwbaar zijn! Positieve waarden hoeven niet te betekenen dat de hond allergisch, net zo min als een negatieve uitslag betekent dat dat stofje niet voor klachten zorgt.

© 2019 Huidadvies voor Dieren. 
Geschreven door dierenarts Kelly van Amersfort

Behandeling van atopie

Behandeling van atopie

Atopie is een chronische huidziekte waarbij dieren voornamelijk jeuk hebben. Honden met atopie zijn ook gevoeliger voor het ontwikkelen van huidinfecties. Bij atopie reageert het afweersysteem overmatig op stofjes in de omgeving (allergenen). Dit zijn meestal pollen en huismijten. Sinds enkele jaren zijn er ook aanwijzingen dat voedingsstoffen bepaalde reacties kunnen uitlokken die passen bij atopie. 

De behandeling van atopie is levenslang en veelal frustrerend. Het ziektebeeld wisselt met de tijd, het kan beginnen met een oorontsteking en later in het leven gaan de dieren aan de poten likken of krijgen ze andere symptomen. Hier kan soms maanden of langer tussen zitten. De klachten worden meestal erger in plaats dat dieren ‘er overheen groeien’. Opflikkeringen en bijkomende huidinfecties zorgen er ook voor dat de behandeling aangepast moet worden. Maar ook parasieten, hormonen, stress  of het seizoen (temperatuur, luchtvochtigheid, omgevingsallergenen) kunnen jeuk uitlokken of verergeren. 

Medicijnen tegen de jeuk

Vroeger waren er vrij weinig mogelijkheden om allergische honden met jeuk te behandelen. Het kwam vaak neer op een levenslange behandeling met corticosteroïden (het bekende prikje tegen de jeuk of tabletten).

In 2003 kwam Atopica® op de markt (dat is ruim tien jaar ná de eerste registratie van prednisolon tabletten). Atopica® is de merknaam voor het medicijn ciclosporine. Het is ook een immuunonderdrukkend medicijn maar dan met minder bijwerkingen als je het vergelijkt met corticosteroïden. Inmiddels zijn er meerdere merken op de markt waardoor de behandeling wat goedkoper is geworden.

In 1992 is de immuuntherapie van Artuvetrin als diergeneesmiddel geregistreerd. Van alle behandelingsopties is dit de enige manier om de oorzaak van de allergie aan te pakken. Ondanks deze manier van behandelen al meer dan 25 jaar een optie is, wordt het niet zo vaak ingezet. Dit heeft waarschijnlijk met de kosten en ‘tegenvallende’ resultaten te maken (als je dat vergelijkt met corticosteroïden). Het succespercentage van deze behandeling ligt volgens onderzoeken tussen de 60-70%. Voor 15-30 euro per maand* is dat voor veel dierenartsen en eigenaren niet ‘de moeite waard’. Echter wanneer dermatologen deze behandeling inzetten, worden er dikwijls betere resultaten gezien. Maar het blijft een behandeling waarbij de meeste dieren alsnog met andere behandelingsvormen behandeld moet worden. 

Tien jaar na de komst van Atopica® kwam het revolutionaire medicijn Apoquel® naar Nederland.  Het was hét nieuwe middel in de strijd tegen jeuk. Qua effectiviteit vergelijkbaar met prednison maar veel minder bijwerkingen. Meestal wordt de jeuk al binnen 4 uur geremd! Een nadeel van dit medicijn is dat afbouwen over het algemeen niet mogelijk is maar ook de prijs (de prijs per tablet ligt tussen €1,55 en €3,00, afhankelijk van de dosering).

Halverwege 2017 (4 jaar na de komst van Apoquel®) daarna kwam Zoetis met een ander vernieuwend diergeneesmiddel: Cytopoint®. Een langwerkende injectie met monoclonale antilichamen (zgn. biologische behandeling). Het heeft nagenoeg geen bijwerkingen en kan bij alle leeftijden ingezet worden (dus ook bij honden jonger dan 1 jaar). 

Zoals je kunt lezen is er sinds de jaren 90 een hoop veranderd qua medicatie. De wetenschap en daarmee onze kennis is ook enorm vooruitgegaan. We weten nog lang niet alles maar er zijn belangrijke ontdekkingen gedaan over het ontstaan van de klachten waardoor we honden met atopie ook beter kunnen behandelen. 

Het oude prikje tegen de jeuk kan eigenlijk anno 2019 niet meer. Er is zóveel mogelijk, zowel op het gebied van medicijnen en supplementen als diverse ondersteunende maatregelen. 

*omgerekend; één flacon van 10 ml is voldoende voor 8-10 maanden 

Behandelingsvormen

Bij de behandeling van atopie kunnen we op verschillende manieren het dier ondersteunen en helpen. Het dier voorgoed beter maken kan echter niet. Atopie is chronische huidziekte waarbij we alert moeten blijven op opflikkeringen, bijkomende huidinfecties en uitbreiding van de allergie.

Hieronder een overzicht met mogelijke behandelingsvormen. In toekomstige berichten lees je meer over de verschillende opties. 

  1. Immuuntherapie
  2. Anti-jeuk middelen
  3. Ondersteuning met essentiële vetzuren
  4. Bestrijden of voorkomen van huidinfecties
  5. Shampootherapie
  6. Herstel van de huidbarrière
  7. (Speciale) voeding
  8. Gebruik van antiparasitica om vlooien en mijten te behandelen c.q. voorkomen

Behandeling op maat

Elke allergische hond heeft ondersteuning nodig en moet behandeld worden. Maar niet elke hond met een omgevingsallergie heeft dezelfde klachten of reageert hetzelfde op een behandeling. Bijkomende huidinfecties en opflikkeringen zorgen ervoor dat de behandeling met de tijd aangepast moet worden. 

De behandeling van allergische honden is dan ook maatwerk. 

Voor de behandeling van huidallergieën kun je terecht bij de dierenarts maar er bestaan ook dieren-dermatologen. Als dierenarts kun je namelijk niet overal goed van op de hoogte zijn. Een dermatoloog voor dieren is een dierenarts die een specialistenopleiding heeft afgerond en dagelijks dieren met huidproblemen behandeld. 

Wat nog meer?

Naast de eerder genoemde behandelingsvormen is het ook mogelijk om het dier met bepaalde supplementen te ondersteunen. En uiteraard is het erg belangrijk en raadzaam om te proberen om de blootstelling aan allergenen tot een minimum te beperken.

Lees meer...

© 2019 Huidadvies voor dieren
Geschreven door dierenarts Kelly van Amersfort

Sensipharm Chinese kruiden

Verkoop bijzondere producten

Net zoals veel dierenartsen heb ik een webshop: Dierenartswebwinkel.nl 
Hier kun je diverse huidverzorgingsproducten kopen. Mis je een product van de dierenarts in het assortiment? Stuur dan een e-mail naar info@dierenartswebwinkel.nl dan komen we er vast en zeker uit.

Op deze pagina vind je de producten van Sensipharm.

Wil je één van deze producten bestellen? Stuur dan een e-mail naar info@huidadviesvoordieren.nl

Sensipharm

OMNIDERMA

Indicaties:
– Dieren met jeuk
– Honden met natte huidontstekingen (bv. hotspots)
– Allergische dieren
– Contact dermatitis

MONODERMA DRY

Indicaties:
– Droge en schilferige huid*

* al dan niet gepaard gaande met jeuk

Omniderma voor honden
Omniderma voor honden
Omniderma bevat een uitgebalanceerde mix van geconcentreerde Chinese kruiden, afgeleid van de bekende Chinese dermatologie formule "Xiao Feng San".

90 tabletten van 1000 mg per stuk

Dosering hond: halve tablet per 5 kg lichaamsgewicht.
Hond 5 kg 1x daags 1/2 tablet
Hond 10 kg: 1x daags 1 tablet
Hond 20 kg: 1x daags 2 tabletten
Hond 30 kg: 1x daags 3 tabletten enz.

Prijs: €39,95
Ingrediënten:
Gypsum, Rehmannia (Raw), Tangkuei, Siler, Atractylodes Red, Schizonepeta, Arctium, Sophora, Anemarrhena, Sesame Seeds, Clematis Armandi, Cicada, Licorice, Binder
Waarschuwing: niet gebruiken bij drachtige dieren
Monoderma dry voor honden
Monoderma Dry voor honden
Monoderma Dry bevat een uitgebalanceerde mix van geconcentreerde Chinese kruiden, afgeleid van de bekende dermatologieformule 'Run Fu Tang'.

90 tabletten van 1000 mg per stuk

Dosering hond: halve tablet per 5 kg lichaamsgewicht.
Hond 5 kg 1x daags 1/2 tablet
Hond 10 kg: 1x daags 1 tablet
Hond 20 kg: 1x daags 2 tabletten
Hond 30 kg: 1x daags 3 tabletten enz.

Prijs: €39,95
Ingrediënten:
Gypsum, Rehmannia (Raw), Tangkuei, Siler, Atractylodes Red, Schizonepeta, Arctium, Sophora, Anemarrhena, Sesame Seeds, Clematis Armandi, Cicada, Licorice, Binder
Waarschuwing: niet gebruiken bij drachtige dieren
Omniderma voor kleine huisdieren
Omniderma voor kleine huisdieren
Omniderma bevat een uitgebalanceerde mix van geconcentreerde Chinese kruiden. Omniderma kleine huisdieren is geschikt voor kleine honden (lichter dan 5 kg), katten, konijnen en cavia's

90 tabletten van 250 mg per stuk

Dosering: tot 5 kg 2 x daags 1 tablet

Prijs: €19,95
Ingrediënten:
Gypsum, Rehmannia (Raw), Tangkuei, Siler, Atractylodes Red, Schizonepeta, Arctium, Sophora, Anemarrhena, Sesame Seeds, Clematis Armandi, Cicada, Licorice, Binder
Waarschuwing: niet gebruiken bij drachtige dieren
Monoderma dry voor kleine huisdieren
Monoderma Dry voor kleine huisdieren
Monoderma Dry bevat een uitgebalanceerde mix van geconcentreerde Chinese kruiden. Monoderma Dry kleine huisdieren is geschikt voor kleine honden (lichter dan 5 kg), katten, konijnen en cavia's

90 tabletten van 250 mg per stuk

Dosering: tot 5 kg 2 x daags 1 tablet

Prijs: €19,95
Ingrediënten:
Scrophularia, Ophiopogon, Gambir, Peony Red, Moutan, Dictamnus, Binder
Waarschuwing: niet gebruiken bij drachtige dieren

Mee-eters bij honden

Comedones

Mee-eters, iedereen kent ze wel. Volgens humane artsen zijn mee-eters verstoppingen van de talgklieruitvoergangen. Het worden ook wel verstopte poriën of comedones genoemd. Er bestaan witte en zwarte mee-eters (zie afbeelding hieronder).

Bron en copyright: Huidarts.com

Mensen en honden zijn natuurlijk niet hetzelfde. In de diergeneeskunde is een mee-eter een haarzakje zonder haar waarbij het haarzakje verstopt is met keratine-achtig debris (afval, dode cellen) en talg. 

Aan de buitenkant kunnen we mee-eters bij honden herkennen als zwarte puntje in de huid (zgn. ‘blackheads’). 

Comedones bij honden

Niet elke hond met mee-eters is per definitie ziek. Maar heeft jouw hond veel mee-eters,is de huid geïrriteerd en onrustig of heeft hij/zij andere klachten? Dan zou er weleens iets meer aan de hand kunnen zijn. 

Mee-eters op de buik van een hond. De rode puntjes zijn papels en onder op de foto is een oude pukkel te zien.

Mogelijke oorzaken

Er zijn meerdere (huid)aandoeningen bij honden die mee-eters veroorzaken. Katten krijgen alleen mee-eters op de kin bij Feline Acne. Bij haarloze rassen zoals de Chinese Naakthond en Sfinx is het een ‘normale’ bevinding. 

Heeft jouw hond mee-eters, dan kunnen die veroorzaakt worden door:

  • Demodex mijten
  • Schimmels
  • Ziekte van Cushing
  • Overmaat aan oestrogenen (door bv. cysten op de eierstokken)
  • Topicaal corticosteroïd gebruik (zalfjes)!
  • Kleurmutant alopecia
  • Folliculaire dysplasieën = afwijkingen van de haarzakjes (meestal erfelijk)
  • Idiopathische Seborroe 
  • Bij Cocker Spaniëls: Vitamine-A-responsieve dermatose
  • Bij Schnauzers: Schnauzer comedone syndroom
  • Op de kin: kin pyodermie

Schnauzer comedone syndroom

Bij dwergschnauzers komt een acne-achtige huidaandoening voor: het Schnauzer Comedone syndroom. We weten niet precies waardoor de mee-eters ontstaan. Het is een aandoening die niet gepaard gaat met jeuk of pijn. 

De mee-eters bevinden zich op de rug, tussen de schouders en het bekken. Meestal volgen de comedones de middenlijn over de rugwervels. De verwijde haarzakjes kunnen geïnfecteerd raken met bacteriën. Er ontstaan dan rode puntjes (papels), pukkels en het dier kan jeuk ervaren. 

Behandeling

Er zijn meerdere huidverzorgingsproducten om mee-eters te behandelen. Het is echter wel belangrijk dat er eerst een diagnose wordt gesteld. De dierenarts kan door middel van huidafkrabsels mijten uitsluiten. Om schimmels te onderzoeken neemt de dierenarts wat monsters van de huid voor een schimmelkweek. Tegenwoordig bestaat er ook een PCR onderzoek waarbij de uitslag binnen enkele werkdagen bekend is 

Bij ziekte van Cushing heeft de hond eigenlijk altijd systemische klachten zoals veel drinken en plassen. Lees meer over Cushing op de website van het Medisch Centrum voor Dieren.

Afhankelijk van het ras en de vachtkleur is verder onderzoek naar kleurmutant alopecia en folliculaire dysplasie noodzakelijk. De dierenarts neemt dan huidbiopten en stuurt de monsters op voor weefselonderzoek bij de patholoog. Binnen 1-2 weken hebben we dan een uitslag. Huidbiopten worden meestal onder algehele narcose genomen maar het is ook mogelijk om dit via lokale verdoving te doen. 

Shampootherapie

Omdat de haarzakjes verstopt zijn met rommel is shampootherapie de beste manier om te behandelen.
Overmatig talg en vuil wordt van de huid gespoeld. Door gebruik te maken van medicinale shampoos kan de talgproductie en keratinisatie (vorming van opperhuid) hersteld worden. Niet elke shampoo is hiervoor geschikt.

Elke hond reageert anders; dat kan te maken hebben met de ingrediënten van de shampoo maar ook de ernst van de klachten. Waar moet je op letten bij het kiezen van een shampoo? 

  • Gebruik altijd een shampoo voor honden
  • Shampoos van de dierenarts zijn over het algemeen van betere kwaliteit 
  • Is de shampoo speciaal ontwikkeld voor behandeling van huidproblemen?
  • Sommige ingrediënten zijn te heftig en kunnen bijwerkingen veroorzaken (denk bv. aan teer of hoge concentraties salicylzuur)
  • Iedereen kan dergelijke producten importeren of zelf maken en vervolgens op de markt brengen. 
  • Houd er rekening mee dat elke shampoo een huidreactie kan opwekken. Is jouw hond erg gevoelig? Verdun de shampoo en probeer het op een stukje gezonde huid (bv. 1 op 10 verdunnen).

Raadpleeg eerst je dierenarts voordat je met een shampoo gaat wassen. Dit geldt helemaal voor dieren die jeuk of andere huidplekjes hebben. 

© 2019 Huidadvies voor dieren
Geschreven door dierenarts Kelly van Amersfort

Q&A: essentiële vetzuren

Bijgeven van essentiële vetzuren: wie, wat, waar

Ik krijg veel vragen over het supplementeren van omega 3 en/of omega 6 vetzuren. Ook lees ik op internet veel (onzin) over deze essentiële vetzuren.
In deze blog beantwoord ik de volgende vragen: 

  • Zijn essentiële vetzuren niet altijd aan (goede) voeding toegevoegd?
  • Supplementeren: wanneer wel en wanneer niet?
  • Geef je omega 3 en 6 vetzuren als kuur of kun je het constant blijven geven?
  • Als je supplementen met essentiële vetzuren geeft, is dat dan altijd de combinatie van 3 én 6?

Zijn essentiële vetzuren niet altijd aan het voer toegevoegd?

Er zijn ontzettend veel soorten dierenvoeding te koop. Meeste diereigenaren geven brokken aan hun huisdier. Een steeds groter wordende groep mensen geeft vers vlees. Niet elk vers vlees dieet is compleet en goed uitgebalanceerd. Als je het dieet zelf wilt samenstellen dan is het erg belangrijk dat je precies weet waar je mee bezig bent. 

Essentiële vetzuren zijn niet altijd aan het voer toegevoegd

Als je je huisdier brokken voert, dan hoef je je geen zorgen te maken. Volgens de wet- en regelgeving moet de voerfabrikant omega 3 en 6 vetzuren (essentiële vetzuren) aan het dieet toevoegen. Krijgt jouw huisdier vers vlees? Dan is het belangrijk om na te gaan of er (voldoende) essentiële vetzuren in het vlees zitten! 

capsule-1079838_1920

Kuurtje of voor altijd?

Bij bepaalde aandoeningen maar ook het voeren van rauw vlees zonder toevoegingen worden essentiële vetzuren in principe levenslang aan het dieet toegevoegd.

Er zijn voedingssupplementen waar op het etiket staat aangegeven dat het product maar een bepaalde tijd gegeven mag worden. Na een ‘wash-out’ of stop-periode kun je weer verder gaan met het desbetreffende supplement. 

Als een dier een tekort aan omega 3 of 6 vetzuren heeft dan kunnen we het tekort opheffen door essentiële vetzuren bij te geven. Echter is het belangrijk om te achterhalen waardoor het dier een tekort (deficiëntie) heeft opgelopen.  

Is het altijd een combinatie van omega 3 en 6 vetzuren?

Nee zeker niet! Er is één ding heel belangrijk:

Wáárom wil je vetzuren (bij)geven?

Redenen om omega 3 of 6 vetzuren te geven:

  • doffe vacht
  • droge huid en schilfers
  • ondersteuning van huidbarrière
  • remmen van jeuk of ontsteking
  • behandeling van bepaalde aandoeningen (artritis, gingivitis, etc.)
  • om medicatie te kunnen afbouwen (bv. anti-jeuk medicijnen)

Beide vetzuren werken op een andere manier en hebben dus ook andere effecten op de gezondheid. Idealiter wordt er ook gekeken naar de samenstelling van het voer en op basis daarvan een keuze gemaakt. 

Kort door de bocht:
– Omega 6 vetzuren zijn heel belangrijk voor de huid
– Omega 3 vetzuren werken ontstekingsremmend

Er bestaan producten met alleen omega 3 of 6 vetzuren en producten met beide vetzuren. Om een keuze te maken is het belangrijk om te beslissen wát wil je bereiken met het supplementeren.
Wil je de jeuk remmen?
Dan kies je meestal voor omega 3 vetzuren.
Heeft het dier een droge huid of verminderde barrière functie van de huid?
Dan kies je voor linolzuur (omega 6 vetzuur). 

Supplementeren: wanneer wel?

Omega 3 en 6 vetzuren zijn essentiële vetzuren omdat honden en katten deze vetzuren niet zelf kunnen maken. 

Om te voorkomen dat er tekorten ontstaan met gezondheidsproblemen als gevolg, is het noodzakelijk om je huisdier compleet en uitgebalanceerd voer te geven. 

Er zijn meerdere redenen om bepaalde vitaminen, mineralen of andere voedingsstoffen bij te geven. Een ander woord voor bijgeven is supplementeren.

Meestal voegen we iets extra’s toe aan het dieet omdat het dier een tekort heeft. Maar steeds vaker geven we voedingssupplementen vanwege de positieve effecten op de gezondheid of om dieren met een bepaalde aandoening te ondersteunen of behandelen.

Wanneer wel?

  • Bij het voeren van rauw vlees (niet-compleet)
  • Bij bepaalde aandoeningen
  • Bij deficiënties

Supplementeren: wanneer niet?

Na inname worden vetzuren via het maag-darm kanaal in het bloed opgenomen. De vetzuren worden naar andere plekken in het lichaam getransporteerd, b.v. de lever. Daar worden de omega 3 en 6 vetzuren omgezet naar andere vormen. Linolzuur (LA) is een voorloper van arachidonzuur (AA)(omega 6 vetzuren) en alfa-linoleenzuur (ALA) is een voorloper van EPA en DHA (bekende omega 3 vetzuren).

De mogelijkheid om bepaalde vetzuren om te zetten is niet voor elk dier hetzelfde. Katten en atopische dieren hebben bijvoorbeeld weinig delta-6-desaturase enzymen. Deze dieren zijn beperkt in het omzetten van linolzuur en alfa-linoleenzuur. Het bijgeven van hoge hoeveelheden LA óf ALA kan dan voor problemen zorgen.

Het is tevens zo dat omega 3 vetzuren een grotere affiniteit voor deze enzymen hebben. Het bijgeven van omega 3 vetzuren kan daarom ten koste gaan van de omega 6 vetzuren. 

Essentiële vetzuren hebben bepaalde effecten op het lichaam (organen, stofwisseling, processen). Het bijgeven kan derhalve ook negatieve gezondheidseffecten met zich mee brengen.

Er zijn geen echte contra-indicaties maar er zijn zeker situaties waarin we voorzichtig moeten zijn met het bijgeven van (grote hoeveelheden) essentiële vetzuren). 

Denk aan:

  • Dieren met obesitas of overgewicht. Het bijgeven van vetzuren gaat gepaard met de inname van extra calorieën. Is jouw huisdier te dik of heeft hij/zij een neiging tot overgewicht? 
  • Vitamine E. Bij peroxidatie van EPA en DHA worden vrije radiacalen gevormd. Deze radicalen kunnen het cellen en weefsels beschadigen. Vitamine E is een antioxidant en voorkomt de vorming van vrije radicalen. Als we grote hoeveelheden omega 3 vetzuren bij gaan geven zónder vitamine E dan kan dit leiden tot een vitamine E tekort of vorming van vrije radicalen. 
  • Dieren met suikerziekte. Het bijgeven van omega 3 vetzuren kan de gevoeligheid van insuline beïnvloeden. Er is meer onderzoek nodig om precies in kaart te brengen wát het gevolg is. Het wordt geadviseerd om bij dieren met suikerziekte voorzichtig te zijn met het bijgeven van essentiële vetzuren. 
  • Dieren met pancreatitis of de aanleg hiervoor. Het is niet bewezen dat het bijgeven van essentiële vetzuren voor een ontsteking van de alvleesklier zorgt. Maar het kan wel voor extra belasting van dit orgaan zorgen. 
  • Dieren die geopereerd moeten worden. Het ontstekingsremmende effect van omega 3 vetzuren heeft technisch gezien ook invloed op de wondgenezing. Eventuele nadelige invloed op de wondgenezing hangt af van hoeveel vetzuren worden bijgegeven en hoe lang maar ook de grootte van de wond.

Maximale hoeveelheid?

In The National Research Council publicatie ‘Nutrient Requirements of Dogs and Cats’ staat de veilige bovengrens van 2,800 mg EPA+DHA per 1,000 kcal van het dieet, dit komt overeen met 370 mg/kg0.75 voor honden. Een hond van 10 kg is dit maximaal 2080 mg EPA+DHA. 
Voor katten is er helaas nog geen veilige bovengrens bekend.

Bron: Lenox CE, Bauer JE. Potential adverse effects of omega-3 fatty acids in dogs and cats. J Vet Intern Med 2013;27:217-226

© 2019 Huidadvies voor Dieren
Geschreven door dierenarts Kelly van Amersfort

Zonnebrandcrème voor honden en katten

Waarom zonnebrandcrème voor uw hond of kat?

Net als mensen kunnen honden en katten verbranden na blootstelling aan zonnestralen. Tekenen van zonnebrand bij uw huisdier kunnen rode, schilferige of droge huid zijn maar ook verlies van haren. Later kunnen er wondjes en korstjes ontstaan.

Het zonlicht heeft een aantal onzichtbare effecten op de huid: op celniveau (het DNA wordt aangetast) en op het afweersysteem in de huid. Kleine beschadigingen leiden tot herstel of mutatie van cellen. UV-licht zorgt o.a. voor schade van het collageen in de huid met een verminderde elasticiteit als gevolg. Meer ernstige beschadiging leidt tot celdood, het loslaten van chemische stofjes die ontsteking stimuleren en verminderde functie van de afweercellen in de huid.

Huidkanker kan het gevolg zijn van overmatige of langdurig herhaalde blootstelling aan UV-licht (UV-A en UV-B). Plaveiselcelcarcinoom (SCC) bij de hond en kat is één van de bekendste vormen van huidkanker (zo’n 15% van de huidtumoren van de kat en 5% bij de hond).

Afbeelding van Ivana Kohoutová via Pixabay

Zonnebrand voor alle dieren?

In principe heeft het lichaam meerdere manieren om zich te beschermen van invloeden van buitenaf. De huidbarrière en vetlaag van de opperhuid maar ook de vacht zijn hier voorbeelden van.

Bescherming tegen de zon is aan te raden bij:

  • onvoldoende beschermde huid: dun behaarde gebieden zoals oren, neus, buik, liezen.
  • onvoldoende beschermde huid: dieren met witte of licht gekleurde vacht, haarloze rassen, na scheren
  • lichaamsdelen zonder pigment: zoals littekenweefsel, chirurgische wonden maar ook honden of katten met vitiligo of pemphigus
  • honden of katten met huidaandoeningen die kunnen verergeren na blootstelling aan UV-licht (cutane lupus, pemphigus)
  • dieren met zonnebrand

SPF

SPF staat voor Sun Protection Factor. Deze factor bepaald de mate en effectiviteit van bescherming tegen zonnebrand. De SPF zegt dus niks over tijdsduur of blootstelling aan zonlicht. Er wordt aangenomen dat het vermogen van bescherming van een zonnebrandcrème maximaal 2 uur aanhoudt. Het is daarom aan te bevelen om regelmatig zonnebrandcrème aan te brengen.

De mate van bescherming hangt af van de SPF waarden. Producten met een lage of matige bescherming hebben een SPF van 6-10 en 15-25. SPF 30-50 geeft een hoge bescherming en SPF 50+ een zeer hoge bescherming.

Zink oxide

De reden waarom je beter géén humane zonnebrandcrème voor dieren kunt gebruiken is dat deze producten bijna altijd zink oxide bevatten. Zink oxide is een mineraal dat vaak aan zalfjes en huidverzorgingsproducten wordt toegevoegd om brandwonden op de huid te voorkomen of behandelen. Zink is één van de belangrijkste mineralen voor de huid en heeft een grote invloed bij de aanmaak van nieuwe cellen.

Echter als zink oxide via de bek wordt ingenomen door oplikken van bepaalde producten kan dit milde tot ernstige bijwerkingen teweegbrengen. Bij inname kan zink oxide dus giftig zijn voor uw huisdier. Voorbeelden van bijwerkingen: bloedarmoede, misselijkheid, hoesten, irritatie van bek, slokdarm of maag maar ook koorts, braken en diarree.

Zonnebrandcrème voor dieren

Er bestaan niet veel zonnebrandcrème producten voor de hond of kat. Dermoscent SunFREE® is een hydraterende zonnebrandcrème zonder zink oxide met SPF 30+. Deze crème is waterafstotend en 100% natuurlijk. Het blijft goed op de huid zitten en geeft zo een goede bescherming.

© 2019 Huidadvies voor Dieren

Geschreven door dierenarts Kelly van Amersfort

 

Bronvermelding:
– Dermoscent Training Module Sun Protection
– Small Animal Dermatology (Hnilica)
– vetinfo.com
– ESAVS Dermatology course II 

Pollenallergie? – 5 tips

Pollenallergie? - 5 tips!

Honden en katten kunnen net zoals mensen last hebben van atopie. Dat is een allergie voor stofjes uit de omgeving, meestal zijn dat pollen en huismijten. 

Pollen van bomen, grassen en kruiden lokken dan allergische reacties uit. Het afweersysteem reageert overmatig op deze allergenen wat resulteert in klachten zoals jeuk, oorontsteking, huidontstekingen, niezen of ontstoken/geïrriteerd oogbindvlies (conjunctivitis).

Het mooiste zou zijn als we kunnen voorkomen dat de omgevingsallergenen óp of ín het dier terecht komen. Helaas is dit echter heel lastig en in veel gevallen onmogelijk. 

Toch zijn er een aantal dingen die je kunt doen als baasje. In deze blog lezen jullie 5 tips.

ATOP-7-spray

Beschermlaagje op de huid

Honden en katten met atopie hebben een defecte huidbarrière en een overactief afweersysteem. Door blootstelling aan allergenen te verminderen, wordt het lichaam minder getriggerd en heeft het dier minder klachten.

Er zijn landen in de wereld waar mensen de honden speciale 'jumpsuits' aandoen. De pollen komen dan niet in de vacht terecht maar op het pakje. Ik weet niet of dit de beste en fijnste manier is voor de hond maar bij hele allergische honden kan zo'n pakje tijdens het uitlaten nét dat verschil maken.

Beschermlaagje op de huid
Als een pakje geen optie is, wat dan? Mensen met hooikoorts smeren weleens vaseline aan de binnenkant van de neus. De pollen komen dan niet direct met het neusslijmvlies in aanraking en daardoor hebben ze minder last van geprikkelde slijmvliezen.
Nu is het natuurlijk niet de bedoeling om honden en katten met vaseline in te smeren! Maar er bestaat wel een speciale spray voor honden en katten: Dermoscent Atop 7 spray. Deze spray werkt op 7 verschillende manieren. Eén van de belangrijkste eigenschappen is het vormen van een beschermlaagje op de huid. De spray zorgt tevens voor herstel en hydrateren van de huid

Tip: spray voor het uitlaten de huid in zodat de pollen tijdens de wandeling niet direct met de huid in aanraking komen. Met name geschikt voor kortharige honden, onbehaarde delen van het lichaam (buik, liezen, onder de staart) en de pootjes.

Luchtreiniger

Ook binnenshuis kunnen pollen in de lucht zitten (via ventilatierooster, ramen en deuren). Door gebruik te maken van een luchtreiniger verminder je de blootstelling aan pollen en andere omgevingsallergenen. Er bestaan veel verschillende soorten luchtreinigers. Via de volgende websites kun je meer informatie lezen over deze apparaten:
- Luchtreiniger.nl
- Luchtreinigeradvies.com
- Allergieshop.nl

Voor mijn kat met allergische astma/bronchitis heb ik van Philips een luchtreiniger gekocht. Dit op aanraden van een familielid met hooikoorts/huisstofmijtenallergie.Ik ben er heel tevreden over. NB: Ik heb geen aandelen in Philips en krijg ook niet betaald voor het noemen van producten!

Pollenradar en Pollennieuws

Iedereen kent buienradar, maar wist je dat er ook een pollen- of hooikoortsradar bestaat? Je kunt er ook een app van installeren op je smartphone.

Met de app van Hooikoortsradar.nl kun je tot 5 dagen vooruit kijken. Met het 24 uurs overzicht kun je zelfs kijken wanneer het beste moment is om je hond uit te laten. Er zijn namelijk dagen waarbij er voor 7 uur en na 22 uur aanzienlijk minder pollen in de lucht zijn.

Op de website van Pollennieuws staat een heleboel informatie over de verschillende pollen. Via de pollenkalender kun je ook zien hoeveel pollen er in de lucht waren. Van de afgelopen week staan de aantallen er niet op maar wel van de afgelopen maand. Op die manier kun je ook eventuele triggers proberen te identificeren.
Kreeg jouw hond of kat bijvoorbeeld 3 weken geleden meer last? Dan kun je via de pollenkalender zien of er op dat moment veel of meer pollen in de lucht waren.

De website laat een overzicht zien van pollen van bomen, grassen en kruiden. Alsof de website nog niet informatief genoeg is, hebben ze ook een overzicht van de verschillende planten en wanneer zij bloeien en dus voor problemen kunnen zorgen. Klik hier voor een overzicht van graspollen.

Shampootherapie

Pollen en huismijten gaan in de vacht van honden en katten zitten. Als dieren het goed toelaten en wassen geen of weinig stress veroorzaakt, dan is shampootherapie een mooie manier om alle allergenen van de vacht en huid te spoelen.
Alleen afspoelen met water (hele hond) is bij allergische honden niet het beste wat je voor de allergiegevoelige huid kunt doen. Het opdrogen van water werkt deels jeukstillend maar het kan er ook voor zorgen dat de huid onnodig lang vochtig blijft waardoor de huidflora verstoord raakt. Tevens kan de huid verder uitdrogen. De huid en talgklieren incl. vetlaag op de huid krijgen onvoldoende tijd om zich te herstellen.

In de zomer de pootjes afspoelen met water is een prima manier om de blootstelling met pollen te verminderen. Het mooiste is als de huid na het afspoelen behandeld wordt met een huidconditioner (bv. Maxani Hydralac of ICF Ermidra spray).

Shampootherapie
Er bestaan veel verschillende shampoos voor honden en katten. Maar een klein percentage is speciaal ontwikkeld voor dieren met een allergische huid. Van een deel van deze shampoos is niet onderzocht of de ingrediënten en samenstelling daadwerkelijk een positief effect heeft.
Een veel geadviseerde en voorgeschreven shampoo is Virbac Allermyl. Zelf ben ik fan van Maxani AtopOat shampoo; een verzorgende en jeukstillende shampoo met havermout en ceramiden.

Raadpleeg je dierenarts

Heeft jouw huisdier een pollenallergie en in het pollenseizoen veel klachten? Helpt de huidige behandeling of de genomen maatregelen niet? Overleg dan met je dierenarts welke mogelijkheden er nog meer zijn.
Eén daarvan is doorverwijzing naar een dermatoloog voor dieren. Zij werken dagelijks met allergische dieren en zijn dé specialisten op het gebied van huidproblemen. Sinds januari 2020 ben ik werkzaam als dierenarts specialist in opleiding bij Evidensia Dierenziekenhuis in Arnhem. Wil je een afspraak maken dan kan dat alleen via doorverwijzing van de eigen dierenarts. Hulp op afstand? Voor zowel eigenaren als dierenartsen hebben wij een e-mail consult.

© 2019 Huidadvies voor Dieren
Geschreven door dierenarts Kelly van Amersfort

Laatste update: februari 2020

Acne bij de kat

Feline Acne

 

Feline acne ontstaat van oorsprong door een probleem bij de verhoorning en vorming van de opperhuid.

Er zijn weinig tot geen onderzoeken die aantonen dat acne bij de hond of kat op acne bij de mens lijkt. We weten zelfs niet eens of acne bij de hond en kat hetzelfde is!

Acne bij de kat is meestal een chronisch en langdurig probleem terwijl honden er vaak ‘overheen groeien’.

Op basis van weefselonderzoek door de patholoog kunnen we feline acne indelen in twee soorten: een ontsteking van de haarzakjes met verstoring van de verhoorning (hyperkeratose) en een verwoesting van de talgklieren en haarzakjes (zoals we zien bij sebaceous adenitis bij de hond).

Plastic bakjes wegdoen?

In de praktijk wordt acne bij de kat direct gelinkt aan het gebruik van bepaalde voer- of drinkbakjes. Men denkt dat plastic bakjes niet goed schoongemaakt (kunnen) worden. Bacteriën en vuil kunnen dan bij het eten en drinken op de huid terecht komen. Zij veroorzaken dan mee-eters en ontsteking van de huid.
Een andere theorie is dat feline acne een vorm van c
ontact dermatitis / allergie is. De huid reageert dan met een overgevoeligheidsreactie op iets in de omgeving (men denkt dus het materiaal van voer- en drinkbakjes). Echter zien we dergelijke huidreacties bij honden en katten niet vaak. De huid is namelijk goed beschermd door de vacht. Ook verwachten we bij een overgevoeligheidsreactie enige mate van jeuk. De ervaring leert dat katten met acne hier over het algemeen geen last van hebben.

Er is geen wetenschappelijk bewijs om beide theorieën te ondersteunen of tegen te spreken. Ik heb op de vele nascholingen die ik gevolgd heb noch in de artikelen en boeken die ik lees niets hierover gehoord of gelezen. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat het niet waar is!  Het is een kleine moeite om van bakjes te wisselen.
Het mooiste is om het voer op een bordje of oppervlakkig schaaltje aan te bieden. Water kun je het beste op een andere plek dan het voer neerzetten, in bijvoorbeeld een grote kom of vaas.

Waarom gaan de klachten over bij wisselen van bakjes? Dat kan verklaard worden door het cyclische aspect van deze huidaandoening. Afhankelijk van de groeifase van de haarzakjes zien we meer of minder klachten. Zeker als er geen bacteriële huidinfectie bij komt kijken, kan acne bij de kat een ‘waxing and waning’ karakter hebben. Dat wil zeggen: het gaat een tijdje goed en daarna weer een tijdje minder goed. 

Symptomen

Mee-eters en verkleuring van vacht

In eerste instantie ontstaan er zwarte puntjes en vuil op de kin. Mee-eters (comedones) maken de huid gevoelig voor het ontstaan van een bacteriële ontsteking van de haarzakjes. De klachten kunnen daarna verergeren.

Andere huidafwijkingen die we bij feline acne zien zijn rode puntjes en pukkeltjes. Bij heftige gevallen zien we zwelling van de onderkin (oedeem vorming), rode en kale huid of een diepe ontsteking met fistelvorming (dat zijn gaatjes in de huid).

Waar lijkt het op?

Zeker als de huid geïnfecteerd raakt met bacteriën moet men denken aan eventuele andere huidaandoeningen. Een allergie, demodex mijten of schimmels kunnen vergelijkbare symptomen veroorzaken. Helaas is er soms ook sprake van een minder gunstige aandoening zoals plaveiselcelcarcinoom (kanker).

Behandeling

Het is belangrijk om bij een uit de hand gelopen acne de dierenarts te raadplegen!

De behandeling van acne verschilt per kat. Katten met acne zijn gevoeliger voor middeltjes die we op de huid smeren waardoor het probleem kan verergeren. Het liefst doen we zo min mogelijk aan de acne, mits er geen ontsteking of infectie aanwezig is.

Mag je niet aan de kin komen? Zie je bloed of pus? Is de kin nat of erg rood? Stinkt de huidplek? 
→ → →   neem dan contact op met je dierenarts!

Schoonmaken en ontsmetten

Om de huid schoon te maken en voorkomen dat er een bacteriële huidinfectie ontstaat, adviseer ik meestal milde verzorgende doekjes met antiseptische eigenschappen. Dit zijn de doekjes van Dermoscent. Dermoscent is een Frans bedrijf met huidverzorgingsproducten o.b.v. essentiële oliën, plantenextracten en kruiden.

Bij een huidinfectie kun je gebruik maken van ontsmettende doekjes: Douxo Pyo pads of Maxani chloorhexidine doekjes. De dierenarts kan door middel van cytologisch onderzoek bepalen of de ontstoken huid geïnfecteerd is (met bacteriën). 

Herstel en onderhoud van de huidbarrière

Omdat het in oorsprong mis gaat bij de vorming van de opperhuid, is de huid gevoeliger doordat de huidbarrière (buitenste laag van de opperhuid) niet goed werkt. 

Met speciale pipetjes op de huid kunnen we het lichaam bouwsteentjes geven om de huid en bijbehorende barrière functie gezond te houden of te ondersteunen. 

Opties:

  • Virbac Allerderm spot-on
  • Dermoscent Essential 6®
  • Dermoscent PYO spot-on*

* bij terugkerende infecties van de huid, de pipetjes zijn voor de hond gemaakt maar kunnen ook bij de kat gebruikt worden (na overleg met de dierenarts)

© 2019 Huidadvies voor Dieren
Geschreven door dierenarts Kelly van Amersfort

Kop en nek ontvelling

Kop en nek ontvelling bij de kat

Wat is het?

Kop en nek ontvelling is één van de huidreactiepatronen van de kat. Bij katten met huidproblemen bestaan er vier reactiepatronen. Een huidreactiepatroon is een patroon waarmee de huid reageert.
Het is géén aandoening of ziekte.
Huidreactiepatronen
1. Miliaire dermatitis
2. (Symmetrische) Alopecia
3. Eosinofiel granuloom complex (EGC)
4. Kop en nek ontvelling

Hoe ontstaan de klachten?


JEUK JEUK JEUK
De wonden en schaafplekken ontstaan door de kat zelf!
Omdat katten met kop en nek ontvelling heftige jeuk hebben, kunnen de klachten in een kort tijdbestek ontstaan. De kat kan in enkele uren een grote wond veroorzaken met de scherpe nagels van de achterpoten.

Symptomen

De huidplekken die ontstaan door het krabben zien we op de kop en in de nek of hals. De oren, wangen en huid tussen oren en ogen kunnen ontstoken en kapot zijn. 

Mogelijke oorzaken

  • Vlooienallergie
  • Voedselovergevoeligheid
  • Omgevingsallergie (Feline Atopie Syndroom, atopische dermatitis)
  • Mijten
    • Oormijt
    • Schurftmijt
    • Demodex mijt
  • Muggenbeet overgevoeligheid
  • (Diepe) Schimmelinfectie
  • Poxvirus infectie (koepokken)
  • Herpes/calicivirus infectie (onderdeel van niesziekte complex)
  • Tumoren
  • Pemphigus complex (auto-immuun aandoening)
  • Idiopathische faciale dermatitis bij de Pers*
  • Idiopathische ulceratieve dermatose*

* Idiopathisch betekent dat we niet weten waar de klachten door worden veroorzaakt. 
* Faciale dermatitis betekent ontsteking van de huid van de kop
* Ulceratieve dermatose betekent zweervormige huidziekte

Behandeling

De behandeling bestaat uit meerdere componenten. Het is niet alleen belangrijk dat de wond kan genezen en de jeuk behandeld wordt. Bij dit soort huidplekken moeten altijd secundaire huidinfecties onderzocht en indien aanwezig, behandeld worden. Uiteraard is er een oorzaak die aangepakt dient te worden. Kop en nek ontvelling bij katten is vaak een hardnekkig en frustrerend probleem. Een dermatoloog voor dieren heeft veel ervaring met dit soort problemen. Ben je al een tijd aan het worstelen en krijg je het probleem maar niet onder controle?
Je bent van harte welkom op de dermatologie afdeling van het Evidensia Dierenziekenhuis Arnhem

De krabplekken op de kop en nek worden door de kat zelf veroorzaakt. Het is daarom erg belangrijk dat de jeuk en ontsteking behandeld worden. Als de kat stopt met krabben en de ontsteking c.q. allergische reactie wordt geremd, kan de huid genezen.

Bij katten zijn er, in tegenstelling tot de hond, helaas maar weinig effectieve, geregistreerde diergeneesmiddelen die snel werken. In de praktijk wordt er daarom bijna altijd gebruik gemaakt van corticosteroïden. Dit geven we bij voorkeur als tabletten, langwerkende zgn. depot-injecties kunnen het beste vermeden worden in verband meer risico op bijwerkingen.
Of andere anti-jeuk medicijnen of ontstekingsremmers een optie zijn, kan de dierenarts of dermatoloog bepalen nadat hij/zij de kat heeft nagekeken.

Bij wondgenezing zien we een ontstekingsreactie van het afweersysteem. De stofjes die bij de ontsteking vrijkomen kunnen ook voor jeuk zorgen. Als de huid lange tijd ontstoken is, dan wordt er littekenweefsel gevormd. Ook littekens kunnen jeuken. 

Naast de anti-jeuk behandeling is wondverzorging vaak belangrijk voor het genezingsproces. Echter kan wondbehandeling ook averechts werken bij katten met kop en nekontvelling!
Zoals gezegd, zal een huidinfectie onderzocht en behandeld moeten worden. Ook bacteriën of gisten zorgen namelijk voor slecht genezende wonden en meer jeuk. 

Bij kop en nek ontvelling en andere wonden kunnen we een scala aan wondzalfjes en huidverzorgingsproducten inzetten. Er is niet één wondermiddel dat alle wondjes geneest. Per kat zal er bekeken worden welk product met welke ingrediënten het beste ingezet kan worden. Regelmatig is het beter om de sterk geïrriteerde en ontstoken huid met rust te laten (terwijl we van binnenuit behandelen).

Mogelijke producten:

  • Chenidine wondgel
  • Remedy+ Cerazinc
  • Honingzalf of -gel (bv. Maxani honinggel)
  • Cicafolia® lotion

De huid kan niet genezen als de kat zichzelf blijft krabben. 

Heel vaak krijgt de kat een kraag om. Zonder de jeuk te remmen is het omdoen van een kraag niet het meest diervriendelijke wat we kunnen doen. De kat heeft namelijk ontzettende jeuk maar kan zichzelf niet krabben door de kraag.

Het voorkomt dat de kat de plekken erger maakt maar hoe zou je het zelf vinden als je niet kunt krabben terwijl je erg veel jeuk hebt?

Opties ter voorkoming van zelf-trauma (mits de jeuk en wond ook behandeld worden)

  • Kraag
  • MPS-shirt
  • Nagelkapjes (bv. Soft Paws)
  • Tennissok om de hals bij schaafplekken in de nek/hals regio (zie foto rechts)*

 

* knip het deel van de sok vanaf de enkel naar tenen af.
Het deel wat normaliter om het onderbeen/enkel zit,
kun je gebruiken om de hals van de kat.
Let er op dat de sok niet te strak zit!

 

Q&A: essentiële vetzuren

Ik krijg veel vragen over het bijgeven van omega 3 en/of omega 6 vetzuren. Ook lees ik op internet veel (onzin) over dit onderwerp.
“Wat zou je graag over deze essentiële vetzuren willen weten?” – dat vroeg ik vorige week op mijn Facebookpagina. In deze blog lees je enkele vragen en antwoorden.

Q: Zijn essentiële vetzuren geschikt voor dagelijks gebruik bij een hond met een allergie?

Omega -3 en -6 vetzuren zijn essentiële vetzuren omdat de hond of kat deze vetzuren niet zelf kunnen aanmaken. In complete diervoeding zijn omega -3 en -6 vetzuren toegevoegd aan het dieet. De beste verhouding lijkt tot op heden tussen 1:5 en 1:10 te liggen. Dat betekent dat er 5 tot 10 keer zo veel omega 6 vetzuren in de voeding moeten zitten dan omega 3 vetzuren. Volgens gezondheidsplein.nl twijfelen experts aan het nut van de ratio. In de veterinaire wereld zal dat ongetwijfeld ook zo zijn. Er is meer onderzoek nodig om te bepalen hoe belangrijk de verhouding is.

Bij honden en katten met een allergie zoals atopie heeft het extra geven van essentiële vetzuren meerdere gezondheidsvoordelen . Het bijgeven van voedingsstoffen (o.a. vitaminen, mineralen) noemen we supplementeren. Er bestaan veel verschillende producten met essentiële vetzuren die eigenaren als voedingssupplement aan hun huisdier kunnen geven. Tenzij anders vermeld kunnen deze supplementen prima dagelijks gegeven worden.

Q: Klopt het dat omega 6 vetzuren ontsteking bevorderen?

Omega 6 vetzuren zijn net als omega 3 vetzuren meervoudig onverzadigde vetzuren. Het lichaam kan deze vetzuren niet zelf aanmaken maar heeft ze wel nodig. Het zijn beide belangrijke voedingsstoffen.

Zoals bij veel dingen in het leven is er een balans nodig tussen omega 3 en 6 vetzuren. De bekendste omega 6 vetzuren zijn linolzuur (LA) en arachidonzuur (AA) en voor de omega 3 vetzuren zijn dat ALA (alfa-linoleenzuur), EPA (eicosapentaeenzuur ) en DHA (docasahexaeenzuur).

Linolzuur en alfa-linoleenzuur zijn ‘basis-omega vetzuren’. Het lichaam kan door middel van enzymen deze stofjes omzetten in o.a. GLA, AA, EPA en DHA. De enzymen die hiervoor nodig zijn worden door beide paden gebruikt. De omega 3 en 6 vetzuren delen de enzymen; een overmaat aan het ene vetzuur kan zorgen voor verminderde werking van het andere vetzuur. Zijn er meer omega 6 vetzuren in het dieet aanwezig dan zou dit ten koste kunnen gaan van de omzetting van omega 3 vetzuren (ALA is de voorloper van EPA en DHA). Minder omega 3 vetzuren zou betekenen dat er minder ontsteking geremd kan worden en op die manier zouden omega 6 vetzuren de ontsteking kunnen bevorderen.

Zoals je hierboven kunt lezen, wordt er humaan getwijfeld aan het gegeven dat er meer omega 6 dan 3 in het dieet moet te zitten. Dit heeft o.a. te maken met de effecten die omega 6 vetzuren op het lichaam en de ontstekingsreactie hebben.

Wat doen essentiële vetzuren?

Essentiële vetzuren zijn een bron van energie en kunnen in het vetweefsel ingebouwd worden. Ze zorgen ook voor transport van cholesterol, opbouw van celmembranen en hebben invloed op de eigenschappen en werking van membraan-eiwitten zoals receptoren, enzymen en ionkanalen. Dankzij de werking op diverse membraan-eiwitten hebben essentiële vetzuren effect op de binding van steroïden en hormonen op hun receptoren en kunnen ze sommige afweerfuncties aanpassen^.

Essentiële vetzuren zijn voorlopers van veel verschillende stofjes zoals prostaglandines, leukotrienen en thromboxanen. Dit zijn belangrijke bemiddelaars en modulators van ontsteking. Ze spelen dus een rol in het afweersysteem.

En omega 6 vetzuren?

Linolzuur (LA) is nodig voor behoud van een gehydrateerde opperhuid en goed functioneren van de huidbarrière. Het regelt het waterverlies in de buitenste cellaag van de opperhuid (stratum corneum). LA is namelijk een belangrijk onderdeel van ceramiden. Ceramiden zijn het hoofdbestanddeel van de vetlaag tussen de huidcellen (vergelijkbaar met de cementlaag tussen bakstenen). Bij een tekort aan linolzuur kunnen andere vetzuren deze functie overnemen. Echter is de vorming van de opperhuid dan niet optimaal en kunnen dieren een schilferige huid vertonen.^

Het omega 6 vetzuur arachidonzuur (AA) speelt een belangrijke rol bij stofwisselingsprocessen en is een voorloper van ontstekingseiwitten zoals prostaglandines en cytokinen. Net zoals EPA en DHA is AA ook belangrijk voor het centrale zenuwstelsel.

Zoals je hopelijk begrijpt heeft het lichaam omega 6 vetzuren nodig !

Maar werken omega 6 vetzuren nou ontstekingsbevorderend????

Niet alle omega 6 vetzuren bevorderen ontsteking. Linolzuur is nodig voor onderhoud van een goede huidbarrière en vochtbalans van de opperhuid. Dihomo-gamma-linoleenzuur (DGLA) maakt ontstekingsremmende type 1
prostaglandines aan.
Arachidonzuur produceert als enige omega 6 vetzuur ‘ongunstige’ ontstekingseiwitten. Echter zijn deze ontstekingseiwitten wel nodig als er een ontsteking ergens in het lichaam aanwezig is.

Zoals hierboven beschreven staat, kan een overmaat aan omega 6 vetzuren ervoor zorgen dat omega 3 vetzuren minder goed hun werk kunnen doen. Omega 3 vetzuren werken o.a. ontstekingsremmend en als zij minder goed kunnen functioneren, zou dat kunnen betekenen dat er minder ontstekingen geremd worden.

Of omega 6 vetzuren ontsteking bevorderen, hangt dus van meerdere factoren af.

In onderstaande afbeelding staat beschreven hoe de omega -3 en -6 vetzuren omgezet worden en welke effecten de verschillende stofjes hebben. Je leest ook meer over delta 5 en 6 desaturase enzymen en waar de essentiële vetzuren met name in te vinden zijn (bron van de vetzuren).

essential fatty acids
Bron:
http://www.healthproductsdistributors.com/blog/truth-essential-fatty-acids/

Zoals je onderaan in bovenstaande afbeelding kunt zien, maken arachidonzuur (arachidonic acid), DGLA (dihomo-gamma-linolenic acid) en EPA (eicosapentaenoic acid) prostaglandines.

Niet alle prostaglandines hebben hetzelfde effect. Type 1 en 3 prostaglandines hebben ‘favorable’ effecten, dat wil zeggen dat ze een gunstig effect hebben. Type 2 prostaglandines zijn ongunstig. Zowel AA als EPA maken via lipoxygenase ontstekingseiwitten (leukotrienen) aan. De leukotrienen van EPA zijn minder inflammatoir.

De stofwisseling van omega -3 en -6 vetzuren is dermate ingewikkeld dat het in deze Q&A blog niet mogelijk is om álle functies en effecten te bespreken.

Wel of geen vetzuren bijgeven?

Bij gezonde honden is het niet noodzakelijk om essentiële vetzuren te supplementeren. Krijgt jouw huisdier complete voeding (brok of vlees) dan zit er in de voeding voldoende omega -3 en -6 vetzuren.

Is jouw huisdier ziek en heeft hij/zij een tekort aan bepaalde vetzuren, dan kan het supplementeren wel zinvol zijn. Afhankelijk van de bron en hoeveelheid vetzuren kan het bijgeven van omega 6 vetzuren ervoor zorgen dat sommige processen in het lichaam minder goed verlopen met ontstekingsbevorderende effecten als gevolg.

In de praktijk valt dit naar mijn idee reuze mee en bij honden met atopie zou je juist omega 6 vetzuren willen bijgeven (vanwege de defecte huidbarrière).

Bronvermelding:
^ ESAVS Dermatology course II 2016

© 2019 Huidadvies voor dieren.
Geschreven door dierenarts Kelly van Amersfort