Sebaceous adenitis of steriele talgklierontsteking is een aandoening van de talgklieren en behoort derhalve tot de keratinisatie-stoornissen (=problemen met de verhoorning van de opperhuid). De precieze oorzaak van de ontstekingen is niet helemaal bekend. Uit onderzoek blijkt dat de talgklieren ontstoken raken door een immuungemedieerde reactie van het lichaam. Uiteindelijk leidt deze ziekte tot vernietiging van de talgklieren.

Het komt niet regelmatig voor bij honden maar we zien het vaker bij bepaalde rassen op jonge tot middelbare leeftijd. Een recessieve overerving wordt verdacht bij Standaard Poedels en Akita’s. Andere rassen met een predispositie zijn de Hongaarse Vizsla en Samojeed. 

Verschijnselen
Karakteristiek voor Sebaceous Adenitis is de milde tot ernstige schilfering. We zien de schilfers het meest op de rug, nek en bovenop de kop. Ander voorkeursplekken zijn de neusrug (dichtbij de neusspiegel), oren (met name de oorschelp) en de staart.
Elk ras laat een ander klinisch beeld zien. De huidaandoening kan gelokaliseerd zijn en blijven, maar ook uitbreiden over meerdere plekjes op het lichaam of zich uitbreiden over de gehele romp. 

Bij kortharige rassen zijn de schilfers vaak fijn en zitten los in de vacht. Bij langharige honden blijven de schilfers goed plakken aan huid en vacht en heeft deze een dof en droog aspect. 

Folliculaire casts zijn haren met een kring van vuil/debris/talg aan de basis. Ze zijn als het ware vastgeplakt en omgeven door een manchet van talgresten (zie onderstaande foto).

Foto: uit syllabus Huid
studie diergeneeskunde aan de Faculteit van de Universiteit van Utrecht

Bij kortharige rassen zien we kringen met kale plekken of meerdere kale plekken (alsof de vacht door motten is aangevreten, ‘moth eaten aspect’). Bij langharige rassen verdwijnt de onderwol (secundaire haren) met een dunne piekerige vacht of wijdverspreide kaalheid als gevolg. Bij Akita’s zien we ook een vette huid en vacht en rode plekjes en pukkels. Ook kunnen ze tegelijkertijd koortsig en sloom zijn of vermageren. 

Talgklieren

De talgklieren worden vernietigd waardoor er een verminderde productie van talg is. Talg dient om de huid vet en soepel te houden. De talgklieren en talg hebben ook antibacteriële en antischimmel eigenschappen. Daarnaast hebben ze een belangrijke functie in de afweer doordat zij bouwstenen voor de vorming van de huidbarrière leveren. De uitscheiding van feromonen zou ook via de talgklieren plaatsvinden. Kortom: deze kliertjes zijn van essentieel belang voor het dier en vernietiging hiervan kan een reeks aan problemen in de hand werken.

Diagnose en behandeling

De diagnose wordt gesteld op basis van het klinische beeld en histologisch onderzoek van huidbiopten. Tevens is het belangrijk om andere ziektes die een vergelijkbaar klinisch beeld kunnen geven uit te sluiten. Denk hierbij aan primaire seborroe en oorzaken van secundaire seborroe (hormonale aandoeningen, oppervlakkige bacteriële huidinfectie, demodicosis). 

De behandeling is symptomatisch omdat de exacte oorzaak niet bekend is. Secundaire infecties dienen behandeld te worden.

Voor milde gevallen kan men volstaan met supplementatie van essentiële vetzuren (oraal of via spot-on op de huid) in combinatie met anti-seborroe shampoos (bv. Virbac Sebocalm® of Dermoscent Essential 6) en vochtinbrengende producten (Maxani Hydralac spray, Ermidra spray, Maxani honing complex shampoo).

Om de ontsteking in en rond de talgklieren te remmen en schade en verdere destructie te beperken moet men gebruik maken van cyclosporine (bv Atopica®, Sporimune® of Cyclavance®) en/of vitamine A supplementatie. Dit dient altijd op recept en onder toezicht van een dierenarts of dermatoloog plaats te vinden. 

© Huidadvies voor Dieren, geschreven door dierenarts Kelly van Amersfort

Laatste update: april 2018

Recommended Posts